Vladimir Nabokov'un Dönüşüm kitabı

Gördüğünüz resim Vladimir Nabokov’a ait olan Franz Kafka‘nın yazdığı Dönüşüm kitabının ilk sayfasıdır. Böcekbilim eğitimi almış olan Nabokov, Kafka’nın bu kısa romanına özel bir ilgi duymaktaydı. Aşağıdaki metin Cornell’deki ders notlarından bir alıntıdır:

Pekala, zavallı, köhne bir satış elemanı olan Gregor’un aniden dönüştüğü ‘haşarat’ tam olarak hangi türdendir? Böcekler, örümcekler, kırkayaklar ve kabukluların dahil olduğu “eklembacaklılar” (Arthropoda) ailesinin bir üyesi olduğu açıktır. … Sıradaki soru: Hangi böcek? Eleştirmenlerin hamamböceği olduğunu ifade etmeleri açıkça mantık dışıdır. Hamamböceği yayvan şekilli uzun bacaklı bir böcektir ancak Gregor kesinlikle böyle bir şekle sahip değildir: hem karın hem de sırt tarafı dışbükey bir biçimdedir ve bacakları kısadır. Hamamböceğine benzediği bir tek nokta vardır: rengi kahverengidir. Sadece bu kadar. Bunun dışında, parçalara ayrılmış büyük, tümsek karnı ile sert, yuvarlak sırtı kanatlı türleri andırmaktadır. Kınkanatlılarda bu tip özellikler, küçük ve zayıf kanatlara işaret eder. Bu kanatlar açılarak kınkanatlıyı hantal bir uçuşun sonrasında kilometrelerce uzağa taşıyabilir. … Ayrıca, alt çene kemikleri güçlüdür. Çenesini, üçüncü arka ayak çiftinin (küçük, güçlü bir çift arka ayak) üzerinde dik dururken kilitteki anahtarı çevirmek için kullanır ve bu da bize gövde boyunun bir metre civarında olduğunu gösterir. … Metnin Almanca aslında yaşlı hizmetçi kadın ona seslenirken ‘bokböceği’ anlamına gelen Mistkafer kelimesini kullanır. İyi bir kadın olan hizmetçinin bu lakabı cana yakın olmak için kullandığı açıktır. Gregor, teknik olarak bir bokböceği değildir. Sadece büyük bir kınkanatlıdır.

“İşin ilginç yanı”, diye ekliyor Nabokov, “Böcek Gregor sırtını kaplayan sert kabuğun altında bir çift kanadı olduğunu hiç öğrenemiyor. Bu, bana göre, hayatın kıymeti adına yapılmış çok güzel bir gözlemdir. Bazı Gregorlar, Joelar ve Janeler kanatları olduğunun hiç farkına varmıyorlar.

Çevirmenin Notu

Bu alıntı, Futility Closet editörleri tarafından kaleme alınan “Morphology” başlıklı yazının Türkçe çevirisidir ve 22-03-2013 tarihinde http://www.futilitycloset.com/2013/01/15/morphology/ adresinden alınmıştır. Çeviri hakkındaki görüşleriniz ve eleştirilerinizin, kanatları olduğunun henüz yeni farkına varan çevirmenin başının üstünde yeri vardır.